Strefa Zmiany

Artykuły · Spektrum autyzmu

Diagnoza spektrum autyzmu w Szczecinie: czego spodziewać się na pierwszym spotkaniu

Kto szuka diagnozy spektrum w Szczecinie, często pyta, czy na pierwszej wizycie trzeba już „pokazać” cechy autystyczne. Nie. Rzetelna ocena nie polega na wyłapywaniu kilku zachowań wyrwanych z kontekstu. Zaczyna się od rozmowy o tym, jak życie układało się w różnych okresach.

Dlaczego akurat teraz

U dorosłych temat często pojawia się po diagnozie dziecka, po rozpoznaniu ADHD, po latach przeciążenia wśród ludzi albo wtedy, gdy dotychczasowe wyjaśnienia nie obejmują całego doświadczenia. Pierwsza konsultacja służy zebraniu tych kawałków i ocenie, czy pełny proces w ogóle ma sens.

Historia rozwojowa waży więcej niż jeden objaw

Rozmowa może iść przez relacje z rówieśnikami, sposób komunikacji i rozumienia sytuacji społecznych, zainteresowania, reakcję na zmianę, sensorykę i to, jak ktoś dawał sobie radę w szkole, w pracy i w bliskich relacjach. Stare opinie szkolne albo wspomnienia kogoś bliskiego bywają pomocne. Ich brak nie zamyka możliwości oceny.

Maskowanie potrafi zmienić to, co widać w gabinecie

Część dorosłych przez lata uczy się przygotowywać rozmowy, obserwować innych, pilnować mimiki albo zmuszać się do zachowań społecznych, które nie przychodzą naturalnie. Krótka wizyta może wtedy wyglądać bardzo gładko. Dlatego diagnoza powinna pytać też o koszt tego funkcjonowania, nie tylko o to, co widać z zewnątrz.

Inne wyjaśnienia też trzeba wziąć pod uwagę

ADHD, lęk społeczny, trauma, depresja i przewlekłe przeciążenie potrafią częściowo przypominać elementy obrazu autyzmu albo iść z nim razem. Dobre różnicowanie nie polega na polowaniu na jedną „prawdziwą” przyczynę za wszelką cenę. Chodzi o to, które wzorce są rozwojowe, trwałe i najlepiej tłumaczą codzienność.

Jak wygląda lokalny proces, opisujemy na stronie diagnoza spektrum autyzmu w Szczecinie. Szerszy opis samej diagnostyki znajdziesz też w ogólnopolskich materiałach o rozpoznawaniu autyzmu u dorosłych.

Autor

Katarzyna Jurewicz · psycholog, psychotraumatolog

Profil autora

Źródła

  1. NICE CG142: Autism spectrum disorder in adults, diagnosis and management
  2. WHO: Clinical descriptions and diagnostic requirements for ICD-11 mental, behavioural and neurodevelopmental disorders